Daughter Property Rights:ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರ ನಡುವೆ. “ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕು?”, “ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?”, “ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೇ ಸತ್ತರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?”, “ಸಹೋದರನು ಒಬ್ಬನೇ ಆಸ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?” ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೇನು?

ಆಸ್ತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯದು:

ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property)

ತಂದೆ/ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಅಥವಾ ಗಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ.

ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property)

ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾತ–ತಂದೆ–ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕ ಬಂದದ್ದು.

ಈ ಎರಡು ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ನಿಯಮಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರ ಹಕ್ಕು

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ

ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಇಂದಿನ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ

ಇದೀಗ:

• ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು
• ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಪಿತೃಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು

ಅಂದರೆ, ತಂದೆಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ:

• ಮಗನಿಗೂ ಹಕ್ಕು
• ಮಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು

ಯಾರನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು

ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇದ್ದರೆ

ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು:

• ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಹುದು
• ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹಂಚಬಹುದು
• ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ತಂದೆಯಿರುವಾಗ ಸ್ವಯಂ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ

ವಿಲ್ ಬರೆಯದೇ ತಂದೆ ಸತ್ತರೆ:

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ:

• ಪತ್ನಿ
• ಮಗ
• ಮಗಳು

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು.

ಉದಾಹರಣೆ:
ತಂದೆ ಸತ್ತಾಗ:

• 1 ಪತ್ನಿ
• 1 ಮಗ
• 1 ಮಗಳು

ಒಟ್ಟು 3 ಪಾಲು – ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.

ಸಹೋದರನು ಒಬ್ಬನೇ ಆಸ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ:

• “ಮಗನೇ ಮನೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ”
• “ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಿದೆ”

ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಹೋದರ ಒಬ್ಬನೇ ಆಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ:

ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.
ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಹೋದರಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು.

ಸಹೋದರಿ:

• ಲಿಖಿತವಾಗಿ
• ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿದ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ

ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು.

ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು?

ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ

ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು:

• ಲಿಖಿತ ಹಂಚಿಕೆ ಪತ್ರ
• ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್

ಮೂಲಕ ಹಂಚಬಹುದು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ

ಒಪ್ಪಂದ ಆಗದಿದ್ದರೆ:

• ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ
• ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು – ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ

• ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ
• ತಂದೆ ಸತ್ತ ನಂತರವೂ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ
• ಸಹೋದರ ಒಬ್ಬನೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ, ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಬಹುದು

ತಾಯಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು

ತಾಯಿ ಸತ್ತರೆ:

• ಮಗ
• ಮಗಳು
• ಪತಿ

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು.

ವಿಲ್ (Will) ಇದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯಿದ್ದರೆ:

• ವಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ
• ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯ ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು

ಆದರೆ ವಿಲ್ ನಕಲಿ ಎಂದು ಅನುಮಾನ ಇದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

---

ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

1. ದಾಖಲೆ ಹೆಸರು ಒಬ್ಬರದ್ದೇ ಇರುವುದು
2. ಮಗಳು ಹಕ್ಕು ಕೇಳದಿರುವುದು
3. ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
4. ಕುಟುಂಬ ಒತ್ತಡ

ಸಮಸ್ಯೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಲಹೆಗಳು

• ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇದ್ದಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
• ವಿಲ್ ಬರೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ
• ಎಲ್ಲರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ
• ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸಿ

ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದುದು

• ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ
• ಪಾರಂಪರಿಕ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಎಂಬುದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
• ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ – ತಪ್ಪು
ಸಹೋದರ ಒಬ್ಬನೇ ಹಕ್ಕು – ತಪ್ಪು
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕು – ತಪ್ಪು
ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಆಸ್ತಿ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ – ತಪ್ಪು

ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ

ತಂದೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ ₹40 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಮನೆ.

ಮಕ್ಕಳು:

• 2 ಸಹೋದರರು
• 1 ಸಹೋದರಿ

ಒಟ್ಟು 3 ಪಾಲು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ₹13.33 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪಾಲು.

ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾನತೆ ಇದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು. ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹಂಚಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು.

ಆಸ್ತಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ:

• ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆ
• ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಂಚಿಕೆ
• ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ

ಮುಖ್ಯ.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಯಾವಾಗಿನಿಂದ ಸಮಾನ?

ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಿತೃಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಬಳಿಕ:

• ಮಗಳಿಗೆ ಮಗನಂತೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು
• ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ
• ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಮುಂದುವರಿಕೆ

ಅಂದರೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕುಟುಂಬದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲುದಾರರು.

ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು

ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು

ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ:

• ಮಗನಿಗೂ ಜನ್ಮದಿಂದ ಹಕ್ಕು
• ಮಗಳಿಗೂ ಜನ್ಮದಿಂದ ಹಕ್ಕು

ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇದ್ದರೂ ಮಗಳಿಗೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಇರುತ್ತದೆ.

ತಂದೆ ಸತ್ತ ನಂತರ

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ:

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ:

• ಪತ್ನಿ
• ಮಗ
• ಮಗಳು

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು.

ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು

ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇದ್ದರೆ

ತಂದೆಯ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ:

• ತಂದೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
• ಯಾರಿಗಾದರೂ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಕೊಡಬಹುದು
• ಮಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಪಾಲು ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮ ಇಲ್ಲ

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೇ ಸತ್ತರೆ:

• ಪತ್ನಿ
• ಮಗ
• ಮಗಳು

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು.
ಮದುವೆಯಾದರೂ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ತಪ್ಪು ಮಾತುಗಳು:

“ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ” – ತಪ್ಪು
“ಪಣ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಹಕ್ಕು ಬೇಡ” – ತಪ್ಪು

ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಸಹ ಸಮಾನ ಪಾಲು.

ಮಗಳು ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ?

ಮಗಳು:

• ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆ ಮೂಲಕ
• ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿದ ಡೀಡ್ ಮೂಲಕ

ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು.

ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಹೋದರ ಆಸ್ತಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ?

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ:

• ಸಹೋದರ ಒಬ್ಬನೇ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು
• ಮಗಳು ಅರಿಯದೆ ಇರಬಹುದು

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ:

• ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಬಹುದು
• ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕರಣ (Partition Suit) ಹಾಕಬಹುದು

ತಾಯಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು

ತಾಯಿ ಸತ್ತರೆ:

• ಮಗ
• ಮಗಳು
• ಪತಿ

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು.

ತಾಯಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಹುದು.

ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು?

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯಿದ್ದರೆ:

• ವಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ
• ಮಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡದಿದ್ದರೂ ವಿಲ್ ಮಾನ್ಯವಾಗಬಹುದು (ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ಆಗಿದ್ದರೆ)

ಆದರೆ ವಿಲ್ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನುಮಾನ ಇದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

1. ಕುಟುಂಬ ಒತ್ತಡ
2. “ಹಕ್ಕು ಕೇಳಬೇಡ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ
3. ದಾಖಲೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು
4. ಆಸ್ತಿ ವಿವರ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು

ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ಹಂತಗಳು

ಹಂತ 1: ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ

• ಪಾರಂಪರಿಕವೇ?
• ಸ್ವಂತವೇ?

ಹಂತ 2: ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ ಪ್ರಯತ್ನ

• ಲಿಖಿತ ಹಂಚಿಕೆ

ಹಂತ 3: ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ

• ವಕೀಲರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ

ಹಂತ 4: ಕೋರ್ಟ್ ಕ್ರಮ

• Partition Suit

ಉದಾಹರಣೆ

ತಂದೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮನೆ ₹60 ಲಕ್ಷ.

ಮಕ್ಕಳು:

• 2 ಸಹೋದರರು
• 2 ಸಹೋದರಿಯರು

ಒಟ್ಟು 4 ಪಾಲು.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ₹15 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪಾಲು.

ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

• ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ದಾಖಲೆ ಓದಿ
• ಖಾಲಿ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಡಿ
• ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಗದ ಒಪ್ಪಂದ ನಂಬಬೇಡಿ
• ದಾಖಲೆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾರಾಂಶ

ಜನ್ಮದಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು
ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಮುಂದುವರಿಕೆ
ತಂದೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು
ಕೋರ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಬಹುದು

ಮದುವೆಯಾದ ಸಹೋದರಿಯ ಹಕ್ಕು ಏನು?

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ Hindu Succession Act ಮತ್ತು ಅದರ 2005 ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಂತರ:

• ಮಗಳು = ಮಗನಷ್ಟೇ ಹಕ್ಕು
• ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ
• ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲು

2005 ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮಹತ್ವ

2005ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆದ ನಂತರ:

• ಮಗಳು ಸಹ “ಕೋಪಾರ್ಸನರ್” ಆಗಿ ಪರಿಗಣನೆ
• ಜನನದಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು
• ಮದುವೆಯಾದರೂ/ಮದುವೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ Supreme Court of India ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ — ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಜನನದಿಂದಲೇ ಇದೆ.

ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದರೆ?

ತಂದೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ:

• ಅವರು ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಹುದು
• ಮಗ/ಮಗಳು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನೀಡಬಹುದು
• ಒಬ್ಬರಿಗೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೀಡಬಹುದು

ಆದರೆ:

• ವಿಲ್ ನಿಜವಾದದ್ದೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ
• ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಇರಬೇಕು
• ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಭದ್ರತೆ

ವಿಲ್ ನಕಲಿ ಎಂದು ಅನುಮಾನ ಇದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಹಕ್ಕು ತಡೆಯಬಹುದೇ?

ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ತಾತ-ಮುತ್ತಾತರಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ.

ಈ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ:

• ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಹಕ್ಕು
• ಒಬ್ಬನೇ “ಇದು ನನ್ನದೇ” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ
• ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡದೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೇಳಿವೆ:

ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿ ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ಸ್ವತ್ತು ಅಲ್ಲ – ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರಿಗೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.

ಸಹೋದರಿ ಹಕ್ಕು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ?

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಹೋದರಿ:

• “ನನಗೆ ಪಾಲು ಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು
• ಹಣ ಪಡೆದು ಪಾಲು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಹುದು

ಆದರೆ:

• ಬರವಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಇರಬೇಕು
• ರಿಲೀಸ್ ಡೀಡ್ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯ
• ಬಾಯಾರಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡದೇ ಇರುವಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ನಡುವೆ:

• ಹಂಚಿಕೆ ಆಗದೇ ಇದ್ದರೆ
• ಒಬ್ಬನು ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ

ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು:

1. ಮಾತುಕತೆ
2. ಪಂಚಾಯಿತಿ
3. ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್
4. ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ (ನ್ಯಾಯಾಲಯ)

ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ ಎಂದರೇನು?

ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ ಎಂದರೆ:

• ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ
• ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಕ್ಕು ಪರಿಶೀಲನೆ
• ಎಲ್ಲರ ಪಾಲು ನಿರ್ಧಾರ

ಇದು ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಹೋದರ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಏನು?

ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ:

ತಂದೆಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ:
ಸಹೋದರಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಉತ್ತರ:

• ಜಮೀನು ಪೈತೃಕವಾಗಿದ್ದರೆ — ಹಕ್ಕು ಇದೆ
• ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹಣ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರಬಹುದು
• ಆದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ

ವಿವಾಹಿತ ಸಹೋದರಿ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ?

ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ.

• ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
• ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
• ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತವಾದರೂ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ

ಮರಣಾನಂತರ ಹಕ್ಕು

ಸಹೋದರ ಅಥವಾ ಸಹೋದರಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ:

• ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಲು ಹೋಗುತ್ತದೆ
• ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಕಾನೂನು ಅನ್ವಯ

ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

Supreme Court of India ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ:

• ಮಗಳಿಗೆ ಜನನದಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು
• ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಶರತ್ತು ಇಲ್ಲ
• ಹಂಚಿಕೆ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ ಹಕ್ಕು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ

ಇದರಿಂದ ಸಹೋದರಿಯ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ
ದಾಸ್ತಾವೇಜಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ
ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದವನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕ

ಇವೆಲ್ಲ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು.

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ನಡುವೆ ವಿವಾದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಲಹೆಗಳು

ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ
ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ
ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ ಬರವಣಿಗೆ
ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕು?

• ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದ
• ನಕಲಿ ದಾಖಲೆ ಅನುಮಾನ
• ಸಹೋದರ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ
• ಹಂಚಿಕೆ ವಿಳಂಬ

ಅದಾಗ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಅಗತ್ಯ.

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ಇಬ್ಬರೂ:

• ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುದಾರರು
• ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ
• ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿ ಎಲ್ಲರದ್ದು
• ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ – ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಕೇಸ್ 1: ಮದುವೆಯಾದ ಸಹೋದರಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡದೇ ಹಂಚಿಕೆ

ರಾಮಯ್ಯನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು – ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಗಳು. ತಂದೆ ಸತ್ತ ನಂತರ ಮಗನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಮೀನು ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ:

• ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
• 2005 ನಂತರ ಮಗಳನ್ನು ಕೋಪಾರ್ಸನರ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
• ಹಂಚಿಕೆ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಬಹುದು

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ Supreme Court of India ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವುದು – ಮಗಳಿಗೆ ಜನನದಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.

ಕೇಸ್ 2: ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ

ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ:

• ಆಸ್ತಿ “ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ” ಆಗಿದ್ದರೆ – ವಿಲ್ ಮಾನ್ಯ
• ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿ ಆಗಿದ್ದರೆ – ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಕ್ಕು

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ Hindu Succession Act ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು.

ಹಂಚಿಕೆ (Partition) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ – ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ

ಹಂತ 1: ಕುಟುಂಬ ಮಾತುಕತೆ

• ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ
• ಬರವಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು

ಹಂತ 2: ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಡೀಡ್

• ಎಲ್ಲ ವಾರಸುದಾರರ ಸಹಿ
• ನೋಟರಿ ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿ

ಹಂತ 3: ನೋಂದಣಿ (Registration)

• ಉಪ-ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ
• ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಪಾವತಿ

ಹಂತ 4: ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ (Mutation)

• ರೆವೆನ್ಯೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ
• RTC / ಪಹಾಣಿ ಅಪ್ಡೇಟ್

ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ – ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಹಂಚಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ:

• ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್
• ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ
• ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಿಕೆ
• ಪಾಲು ನಿರ್ಧಾರ

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅವಧಿ:

• 2 ರಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಬಹುದು
• ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಾಧ್ಯ

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು

ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
ಕುಟುಂಬ ಮರ (Family Tree)
ಆಸ್ತಿ ದಾಸ್ತಾವೇಜುಗಳು
RTC / ಪಹಾಣಿ
ಎಂಕಂಬರೆನ್ಸ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ (EC)
ಆಧಾರ್ / ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

1. ಮದುವೆಯಾದ ಸಹೋದರಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು, ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.

2. ತಂದೆ ಜೀವಂತ ಇದ್ದಾಗ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಬಹುದೇ?

ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ – ಹೌದು.

3. ಸಹೋದರಿ ಹಣ ಪಡೆದು ಪಾಲು ಬಿಟ್ಟರೆ?

ರಿಲೀಸ್ ಡೀಡ್ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯ.

4. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು.

5. ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಹೌದು, ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆಗಿಂತ ಮೇಲು.

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ವಿವಾದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಲಹೆಗಳು

• ಪಾರದರ್ಶಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
• ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ
• ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ
• ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾಲನೆ

ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕು – ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ

2005 ನಂತರ:

• ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು
• ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ
• ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ

ಇದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿ ಇಬ್ಬರೂ:

• ಸಮಾನ ವಾರಸುದಾರರು
• ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ
• ಪೈತೃಕ ಆಸ್ತಿ ಎಲ್ಲರದ್ದು
• ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ
• ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರ

ಆಸ್ತಿ ವಿಷಯಗಳು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ — ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಸಮಾನರು.

ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆ, ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು.