Legal Notice For Property Share:ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಷಯವು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. “ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಮಗಳು ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿದಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ?
ತಾಯಿಯ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಆಸ್ತಿ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನು?

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಮೂಲ ಕಾನೂನು – ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ, ಸಿಖ್ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ “ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956” ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

2005ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದವು.

ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಏನು?

ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು:

ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property)

ತಾಯಿ ತನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ.
ಉದಾಹರಣೆ:

• ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಮನೆ
• ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಜಮೀನು
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್

ಸಂಯುಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಆಸ್ತಿ

ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಪತಿಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ.

ಈ ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಿತಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಬಹುದು.

ತಾಯಿ ವಿಲ್ ಮಾಡದೇ ಸತ್ತರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ತಾಯಿ ವಿಲ್ ಮಾಡದೇ (Intestate) ಸತ್ತರೆ, ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ತಾಯಿಯ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗದ ವಾರಸುದಾರರು:

• ಮಗ
• ಮಗಳು
• ಪತಿ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.

ಮದುವೆಯಾದದ್ದು ಹಕ್ಕಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿರುವ ಅಂಶಗಳು:

• ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ತಾಯಿಯ ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
• ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಮದುವೆಯಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
• ಕಾನೂನು ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯಳೇ.

ತಾಯಿ ವಿಲ್ ಮಾಡಿದ್ದರೆ?

ತಾಯಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿಲ್ ಮಾಡಬಹುದು.

• ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಆಸ್ತಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಹುದು.
• ಮಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಆದರೆ ವಿಲ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು:

• ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ
• ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ
• ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆಯೇ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ.

ಆದರೆ:

• ತಾಯಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಿದರೆ
• ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಉದಾಹರಣೆ:

ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ ವಾರಸುದಾರರು:

• ಪತಿ
• ಒಂದು ಮಗ
• ಒಂದು ಮಗಳು

ಆಸ್ತಿ ಮೂರು ಸಮಾನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ 1/3 ಭಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ
ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್
ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು:

• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ
• ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ
• ಕುಟುಂಬ ವೃಕ್ಷ

ಇತರ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿ

ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನು

ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇದೆ, ಆದರೆ ಪಾಲು ಪ್ರಮಾಣ ವಿಭಿನ್ನ.

ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾನೂನು

Indian Succession Act ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೊಂದಲಗಳು – ಸತ್ಯ ಏನು?

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ
ತಪ್ಪು

ಮಗಳು ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿದಳು
ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ತಾಯಿಯ ವಾರಸುದಾರಳೇ

ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ
ವಾರಸುದಾರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸಾಕು

ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಮಹತ್ವ

• ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ
• ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗೌರವ
• ಸಮಾನತೆ
• ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ

ಈ ಹಕ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಅಗತ್ಯ

ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ:

• ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಡದೆ ಇರಲಾಗುತ್ತದೆ
• ಒತ್ತಡ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ
• “ನೀನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋದೆಯಲ್ಲ” ಎಂಬ ಮಾತು

ಇವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.

ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು

• ಕಾಲಮಿತಿ (Limitation Period)
• ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚ
• ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಉದಾಹರಣೆ 1:
ತಾಯಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ₹10 ಲಕ್ಷ ಇಟ್ಟು ಸತ್ತರೆ –
ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು.

ಉದಾಹರಣೆ 2:
ತಾಯಿ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಿ ವಿಲ್ ಮಾಡದೇ ಸತ್ತರೆ –
ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಸಾರಾಂಶ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ
ಕಾನೂನು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ದಾರಿ ತೆರೆದಿದೆ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ.

ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಮಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಯಿಯ ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರಳೇ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇರುವ ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ತಾಯಿಯ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿ vs ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ – ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿ ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ.

ತಾಯಿಯ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದಿತ ಆಸ್ತಿ

• ಉದ್ಯೋಗದ ಸಂಬಳದಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಮನೆ
• ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಹಣ
• ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಜಮೀನು

ಇಂತಹ ಆಸ್ತಿಗೆ ತಾಯಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ.
ವಿಲ್ ಮಾಡಬಹುದು
ಗಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು
ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು

ತಾಯಿ ವಿಲ್ ಮಾಡದೇ ಸತ್ತರೆ – ಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು.

ತಾಯಿಗೆ ಬಂದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ

ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಕೂಡ ಆಕೆಯ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (2005 ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಂತರ).

ಅಂದರೆ –
ತಾಯಿಗೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಬಹುದು.

ತಾಯಿ ಮಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ?

ಬಹಳ ಬಾರಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ 👇

“ನನ್ನ ತಾಯಿ ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆಸ್ತಿ ಕೊಡಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ?”

ಉತ್ತರ:

• ತಾಯಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ – ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿಲ್ ಮಾಡಬಹುದು
• ಆದರೆ ವಿಲ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು

ವಿಲ್ ಅಮಾನ್ಯವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು:

• ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಿದರೆ
• ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸರಿಯಾಗಿರದಿದ್ದರೆ
• ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಬಹುದು.

ತಾಯಿ ಮರುವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ?

ತಾಯಿ ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ:

• ಹೊಸ ಪತಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಬರುತ್ತದೆ
• ಆದರೆ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ

ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ ವಾರಸುದಾರರು:

• ಎರಡನೇ ಪತಿ
• ಮೊದಲ ಮದುವೆಯ ಮಗ/ಮಗಳು
• ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯ ಮಕ್ಕಳು

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.

ತಾಯಿ ಸತ್ತ ನಂತರ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು ಮಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ?

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಮಾತುಗಳು:

“ನೀನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋದೀಯಲ್ಲ”
“ನಿನಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ”
“ನಿನ್ನ ಪತಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು”

ಇವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕಾರಣಗಳು.

ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

1. ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು
2. ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ (Partition Suit) ಹಾಕಬಹುದು
3. ಕೋರ್ಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿ ವಿಷಯ

ತಾಯಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಾಮಿನಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ –

ನಾಮಿನಿ ಅಂತೆಯೇ ವಾರಸುದಾರ ಅಲ್ಲ.

ನಾಮಿನಿ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನ.

ಉದಾಹರಣೆ:

ತಾಯಿ ಮಗಳನ್ನು ನಾಮಿನಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ –
ಅಣ್ಣನಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ 1:

ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ ವಾರಸುದಾರರು:

• ಪತಿ
• 2 ಮಕ್ಕಳು (1 ಮಗ, 1 ಮಗಳು)

ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ: ₹12 ಲಕ್ಷ

ಹಂಚಿಕೆ:
₹12 ಲಕ್ಷ ÷ 3 = ₹4 ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ

ಉದಾಹರಣೆ 2:

ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ:

• ಪತಿ ಇಲ್ಲ
• 3 ಮಕ್ಕಳು

₹9 ಲಕ್ಷ ÷ 3 = ₹3 ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಗಳು ಹಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದೇ?

ಹೌದು.

ಮಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ “ರಿಲೀಸ್ ಡೀಡ್” ಮಾಡಬಹುದು.

ಆದರೆ:

• ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಬಾರದು
• ನೋಟರಿ/ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಬೇಕು

ಕಾಲಮಿತಿ (Limitation Period)

ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಮಯ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ.

ಆಸ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ – ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ದಾವೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವ

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ Article 14 – ಸಮಾನತೆ ಹಕ್ಕು.

Article 15 – ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ಭೇದಭಾವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ.

ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ಅನ್ಯಾಯ ನಡೆಯಬಾರದು ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು – ನಿಜಾಂಶ

ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಪಿತೃಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾಳೆ
ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ಹೆಸರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಾಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ
ವಾರಸುದಾರ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಸಾಕು

ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಟ್ಟರೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ
ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಪ್ಪು

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳುತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ
ಕುಟುಂಬ ವೃಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ
ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ
ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ

ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಸಂದೇಶ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು:

• ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
• ಭದ್ರತೆ
• ಗೌರವ

ಈ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸರಿ ಗೆಳೆಯ, ಈಗ ವಿಷಯದ Part 3 ಅನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ದಾಖಲೆಗಳು, ಕೋರ್ಟ್ ಕ್ರಮ, ಹಾಗೂ ಬ್ಲಾಗ್ ಬಳಕೆಗೆ ತಕ್ಕ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. (ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯುನಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಗರಿಸಂ ಮುಕ್ತ)

ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ವಿವರ

1. ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 – ಸೆಕ್ಷನ್ 15

ಮಹಿಳೆ ವಿಲ್ ಮಾಡದೇ ಸತ್ತರೆ ಆಕೆಯ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗದ ವಾರಸುದಾರರು:

• ಮಗ
• ಮಗಳು
• ಪತಿ

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ಕೂಡ “ಮಗಳು” ಎಂಬ ವರ್ಗದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಅಥವಾ ಮದುವೆಯಾಗದ ಎಂಬ ಬೇಧವಿಲ್ಲ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 16 – ಹಂಚಿಕೆ ಕ್ರಮ

ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗದ ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯಾರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲು ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ.

ಸಂವಿಧಾನದ Article 14 ಮತ್ತು 15

Article 14 – ಸಮಾನತೆ ಹಕ್ಕು
Article 15 – ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ಭೇದಭಾವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ

ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸಾರಾಂಶ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳು:

• ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ವಾರಸುದಾರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕು, ಕುಟುಂಬದ ಕೃಪೆಯಲ್ಲ.
• ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.

ಈ ತತ್ವಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ (ಉದಾಹರಣೆ)

ಉದಾಹರಣೆ 1

ಶಾಂತಾ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಸತ್ತಳು.
ವಾರಸುದಾರರು:

• ಪತಿ
• ಒಬ್ಬ ಮಗ
• ಒಬ್ಬ ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು

ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ: 18 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ

ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ:
18 ಲಕ್ಷ ÷ 3 = 6 ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ.

ಅಣ್ಣ “ನೀನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೀಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಾಲು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.

ಮಗಳು ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಿದಳು.
ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ಮತ್ತು 16 ಪ್ರಕಾರ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.

ಉದಾಹರಣೆ 2

ತಾಯಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಳು.
ವಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಸ್ತಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು.

ಮಗಳು ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋದಳು.
ಕೋರ್ಟ್ ವಿಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು:

• ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಇದೆಯೇ?
• ಒತ್ತಡ ಇದೆಯೇ?
• ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತೇ?

ವಿಲ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಲ್ ಅಮಾನ್ಯವಾದರೆ, ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಹಂಚಿಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

1. ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸುವುದು
2. ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ Partition Suit ಫೈಲ್ ಮಾಡುವುದು
3. ಕೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ
4. ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್
5. ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
6. ಕೋರ್ಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಅಳತೆ
7. ಅಂತಿಮ ಡಿಕ್ರಿ

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

• ತಾಯಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ
• ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆ (RTC, Sale Deed, Khata)
• ಕುಟುಂಬ ವೃಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ
• ಆಧಾರ್/ಪರಿಚಯ ಪತ್ರ
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು (ಇದ್ದರೆ)
• ವಿಲ್ ಪ್ರತಿಗಳು (ಇದ್ದರೆ)

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿ ವಿವಾದ

ತಾಯಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮಗನನ್ನು ನಾಮಿನಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ:

• ನಾಮಿನಿ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.
• ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲಾ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಮಾನ.

ನಾಮಿನಿ ಕೇವಲ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕನಲ್ಲ.

ಮಗಳು ಹಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಏನು?

Release Deed ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ:

• ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಒಪ್ಪಿಗೆ
• ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್
• ನೋಂದಣಿ

ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು.

ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ

ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದರೆ:

• ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು (ಬಲವಂತ, ಬೆದರಿಕೆ ಇದ್ದರೆ)
• ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್
• ಕೋರ್ಟ್ ದಾವೆ

ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೂ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

• ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ
• ಹೆಸರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ
• ಸಮಾಜದ ಒತ್ತಡ

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲ.

ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವಿಷಯ

ಹಂಚಿಕೆ ವೇಳೆ:

• Partition Deed ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯ
• ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ
• ಮ್ಯೂಟೇಷನ್ ಎಂಟ್ರಿ ಮಾಡಬೇಕು

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳ ಹಕ್ಕಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ

• ಮಹಿಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ
• ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ
• ಕಾನೂನು ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಳ
• ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ

1. ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ತಾಯಿಯ ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರಳೇ.
2. ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ.
3. ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯ.
4. ನಾಮಿನಿ ಅಂತಿಮ ಮಾಲೀಕನಲ್ಲ.
5. ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ದಾರಿ ತೆರೆದಿದೆ.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕಲ್ಪನೆ.
ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತತ್ವಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಮದುವೆ ಮಹಿಳೆಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಳೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು.

ಸರಿ ಗೆಳೆಯ, ಈಗ Part 4 ಅನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕಾನೂನು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಅಪೀಲಿನ ಹಂತಗಳು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಭಾಗವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯುನಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಗರಿಸಂ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪೀಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನಿಮ್ಮ ಪರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ:

1. ಪ್ರಥಮ ಅಪೀಲ್ (First Appeal)

• ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅಪೀಲ್ ಮಾಡಬಹುದು.
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅಪೀಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

2. ದ್ವಿತೀಯ ಅಪೀಲ್ (Second Appeal)

• ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ.

3. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಪೀಲ್

• ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿ (SLP) ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾನೂನು ವಿಚಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸಾಧ್ಯ.

ತಾಯಿ ಸತ್ತ ನಂತರ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ?

ತಾಯಿ ಸತ್ತ ನಂತರ ಅಣ್ಣ:

• ಮನೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ
• ಜಮೀನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ

ಆದರೆ ಮಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ:

• ಆಸ್ತಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬ ವಾರಸುದಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ಮಗಳು ಮಾರಾಟ ರದ್ದುಪಡಿಸಲು Suit for Cancellation ಹಾಕಬಹುದು.
• ತೃತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ “ಬೋನಾಫೈಡ್ ಪರ್ಚೇಸರ್” ಆಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕರಣ ಜಟಿಲವಾಗಬಹುದು.

ಮಗಳು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ?

ಮಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ:

• ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
• ಪವರ್ ಆಫ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಮೂಲಕ ದಾವೆ ಮಾಡಬಹುದು.
• ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ತಾಯಿಯ ಸಾಲ ಇದ್ದರೆ?

ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ:

• ಆಸ್ತಿ ಇದೆ
• ಸಾಲವೂ ಇದೆ

ವಾರಸುದಾರರು ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲ ಹೊರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲ.

ಮಗಳು ದತ್ತು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ?

ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದತ್ತು ಮಗಳು:

• ಸಹಜ ಮಗಳಂತೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ.
• ದತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು.

ಲೈವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು

ತಾಯಿ ಲೈವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ:

• ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
• ಕೋರ್ಟ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

ತಾಯಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಪತಿಯ ಹಣದಿಂದ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದರೆ?

ಇದು “ಬಿನಾಮಿ” ವಿಚಾರವಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ:

• ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಆಕೆಯ ಆಸ್ತಿಯೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿರೋಧಿಸಿದರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ (Family Settlement)

ಬಹಳ ಬಾರಿ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗದೆ:

• ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಬಹುದು.
• ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
• ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.

ಮಗಳು ಸಮಾನ ಪಾಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಖಾತಾ ವರ್ಗಾವಣೆ

ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ:

1. ಮ್ಯೂಟೇಶನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
2. ಪಹಣಿ/RTC ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಬೇಕು.
3. ಖಾತಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಹೆಸರು ಸೇರಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ವೇಳೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು

• ಮೌಖಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಡುವುದು
• ದಾಖಲೆ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸದೇ ಬಿಡುವುದು
• ಸ್ಟಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಪಾವತಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದು
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ ಪರಿಷ್ಕರಿಸದೇ ಬಿಡುವುದು

ಇವು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯ

• ಕೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕ ರಾಜ್ಯಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಕರಣ 2–5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಬಹುದು.
• ಸಮಜಾಯಿಷಿ ವೇಗವಾದ ಮಾರ್ಗ.

ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ (Mediation) ಆಯ್ಕೆ

ಕೋರ್ಟ್:

• ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
• ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧ್ಯ.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪಾಲು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾಗೃತಿ

ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು:

• ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಾಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ತರುತ್ತದೆ.

ಮದುವೆ ಮಹಿಳೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅಗತ್ಯ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು

• ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
• ಕುಟುಂಬ ವೃಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ.
• ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
• ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ.

ಮದುವೆಯಾದ ಮಗಳು ತಾಯಿಯ ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಕಾನೂನು ಯಾವುದೇ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಗ ಲಭ್ಯ.

ಮದುವೆ ಮಹಿಳೆಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ತತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.